VideoKart, kompüterdə toplanan informasiyanın monitorda əks olunmasını təşkil
edən hissədir. Yəni, biz monitordə nə
görürüksə onu monitora görüntü kimi ötürən məhz video kartdır. Kompüterləri
video kartsız təsəvvür etmək mümkün deyil. Bu hissə ana lövhənin üzərində yerləşir.
Hal- hazırda video kart istehsal edən 2 əsas şirkət vardır: Nvidia və Ati. Bu şirkətlər arasındakı rəqabət videokartların daha da təkmilləşməsinə
səbəb olmuşdur.
Bu karta aşağıdakı hissəciklər
birləşdirilir:
·
Görüntü prosessoru ( GPU )
·
Video-RAM
·
RAMDAC ( İngiliscə açılışı: Random Access Memory Digital/Analog
Converter )
![]() |
| Vide kartın quruluşu |
Video kart ilk dəfə Apple II kompüterində istifadə edilmişdir. IBM şirkəti 1981-ci ildə tək rəngə sahib video kartlarla təchiz
edilmiş kompüterlər bazara çıxarmışdır. Daha sonra Hercules şirkəti 1982-ci ildə daha bacarıqlı video kart olan Hercules Graphis Card adında məhsulunu bazara çıxardı.
Aşağıda rəngli görüntü ötürən
videokartlar sıra ilə verimişdir.
1981-ci
ildə CGA (Color Graphics Adapter),
1984-ci
ildə EGA (Enhanced Graphics Adapter)
![]() |
| ATİ firmasına məxsus GPU |
PS/2
modellər üçün MCGA ve VGA (Video Graphics Array)
1989-cu
ildə IBM şirkəti videokart bazarında
rəqabətə tab gətirə bilmirdi. Getdikcə bu bazardan çəkilməyə başladı.
Hazırki,
dövrdə bütün kompüterlərə aid video kartlar VGA modunu ( yəni 16 rəngli 640 x 480 piksel ) dəstəkləməkdədir.
1990-cı
ildən etibarən Video prosessora sahib video kartları təkmilləşdirilməyə
başlanılmışdır.
1996-cı
ildə Kaliforniyalı 3dfx Interactive
tərəfindən 3D sürətləndirici 3dfx Voodoo Graphics video çipsetləri təkmilləşdirilmişdir. Bu çipsetlərin
köməyi ilə kompüterlərlə 3D aləmində
geometrik şəkillərin ( Texture mapping
) hazırlanmasına nail olunmuşdur.
Video kartlar sürətlə inkişaf etdikcə
onların enerji sərfiyyatı da artır. Artıq o dərəcəyə gəlmişdir ki, kompüterdə ən
çox enerji sərf edən hissə video kartdır. Təxminən 75 watt həcmində enerji sərfiyyatı aparır.

