Hazırda bəhs etdiyimiz şirkət dünyanın nəhəng şirkətlərindən
biri olub PC Kompüter, telefon, audiopleyer və digər yenilikləri ilə fəaliyyətini
davam etdirir. Apple özünün iPod,
iPhone, MacBook, iBook, PowerBook kimi məhsulları ilə tanınır. Hal hazırda bu şirkətin dünya miqyasında 317
ofisi və 323 Apple Store mağazası fəaliyyət
göstərir.
Bu
uğurlara nail olmuş şirkət 1 aprel 1976-cı ildə
Steve Jobs və Steve Voznyak tərəfindən Steve Jobsun qarajında fəaliyyətə
başlamışdır. Bu iki dostun texnologiya sahəsinə xüsusi maraqları var idi.
Onların bu maraqları onları 1972-ci ildə Hawlett Packard şirkətində işləmələrinə
kömək olmuşdur. Steve Voznyak kompüter
sahəsində geniş biliyə malik idi. Steve Jobs isə ən çox bu sahədə satışın təşkilində
ixtisaslaşmışdı. Təbii ki, bu 2 dahinin bir araya gəlməsi texnologiyada bir
inqilaba səbəb olacaqdı. Daha sonra onların sırasına digər şəxs- Ron Vayne
daxil oldu. Bu şirkətin ilk məhsulu
“Apple I” oldu. S. Jobs başlanğıcda 50
sifariş almağa nail oldu. Sonradan bu
satış rəqəmi 200-ə yüksəldi. Bu uğurdan həvəslənən üçlük yeni Apple seriyası üzərində
işləməyə başladılar. Çox keçmədi “Apple II”ni bazara çıxardılar. Bu məhsulla
Apple Commore və Tandy Radio kimi şirkətlərə qalib gələrək dünyada ən çox
satılan kompüter oldu. Artıq bundan sonra şirkət daha böyük məqsədlər uğruna
çalışmağa başladı. IBM ilə rəqabətə girmək üçün “Apple III” kompüterini satışa
çıxardı. Lakin “Apple III” uğursuzluğa uğradı. 1981-ci ildə S. Voznyak təyyarə
qəzasında yaralanır və bir müddət şirkəttən uzaqlaşmalı olur. Bununla paralel
olaraq şirkətin satışı da qaneedici səviyyədə deyildi. Bunu görən S. Jobs şirkət
əməkdaşlarn ixtisara salmalı oldu. Jobs problemi həll etmək üçün atdığı
addımlardan biri də Djon Skallini şirkətin prezidenti təyin etməsi olur. Bu
Jobsun səhv qərarlarından biri idi. Çox keçmədən nəticəsini göstərir. Skalli ilə Jobsun
problemləri başlayır, çünki Jobs şirkətin problemlərini özününki kimi qəbul
edir və bu vəziyyət onu çox narahat edirdi.
1984-cü
ildə Apple 32 bitli Macintosh-u təqdim edir. Macintosh kifayət qədər rəğbət
qazanmağa nail olur. Applenin bu uğuruna
görə ABŞ prezidenti R. Reyqan 1985-ci ildə
Jobs və Voznyakı bu uğurlarına görə medalla təltif edir. Bundan sonra
Jobs şirkəti tərk edir. Jobs Appleni tərk etdikdən sonra özünün NexT şirkətini
qurur.
1990-cı
ildən başlayaraq şirkətin vəziyyəri pisləşir.
Bu zamanda Skallinin yerinə M. Spindler keçir. Spindler işinə başlayar-
başlamaz şirkət işçilərinin 15% -ni ixtisara saldı. Spindler Mac OS əməliyyat sistemini Radius,
Motorola, və Pover Computing kimi şirkətlərin
məhsullarında istifadə edilməsinə nail oldu. Spindler çox çalışsada şirkəti
bataqlıqdan çıxara bilmədi. Rəhbərlik vəziyyəti belə gördükdə Jobsun qayıtmasın
xahiş edir. Jobs şirkətə qayıtdıqdan sonra vəziyyət müsbətə doğru dəyişməyə
başlayır. Düzdür, əvəllər Microsoftla rəqabətdə uduzur. Amma sonradan vəziyyəti
düzəlməyə başladı. Jobs vəziyyəti düzəltmək üçün Apple Store-nin açılmasına
nail oldu. Applenin əsas həmləsi isə iMac oldu. Bu məhsul 1 il içərisində tam 1
milyon ədəd satıldı və müştərilərinin 43 faizinin ilk kompüteri iMac olmuşdur.
Bu uğur nətixəsində Apple artıq düşmüş olduğu ağır vəziyyətdən çıxmağa nail
oldu.
Apple
2001-ci ildə iPod adlı musiqi pleyer məhsulunu bazara çıxardı. Apple əsas
addımını isə 2007-ci ildə telefon bazarına qoşulmaqla atdı. Bu bazara qoşulmağı
təmin edən isə iPhone oldu. Çox qısa müddətdə bu mobil telefonlar kifayət qədər
rəğbət qazandı. Hal hazırda iPhone-yə Apllenin əsas silahı da deyə bilərik. Şirkət
hal-hazırda texnologiya bazarında öz məhsulları ilə ön planda qərarlaşıb.
Mirzəyev Rəsul
